Als grootste woningcorporatie in de gemeente Helmond ziet Woonpartners voor zichzelf een voortrekkersrol op het gebied van duurzaamheid. We doen niet alles alleen, maar werken samen met andere organisaties aan innovatieve oplossingen. Daarnaast ontwikkelen we ons tot een organisatie die niet meer ‘van complex naar complex’ werkt, maar zich steeds meer richt op de duurzame samenwerkingsverbanden, zowel intern als extern. In 2024 hebben we hier stappen in gezet, met onder andere de introductie van de verduurzamingstrein en de aanbesteding van WoonST 2.0.
Verduurzamingstrein: investeren in continuïteit en innovatie
In 2024 hebben we een zogenaamde ‘verduurzamingstrein’ opgezet. Een aanpak waarbij we langdurige samenwerkingen aangaan met vaste bouwkundige- en installatiepartners tot en met 2030. Deze aanpak biedt zowel voordelen op fysiek als op sociaal vlak. Door niet steeds opnieuw projecten aan te besteden, maar te kiezen voor continuïteit, kunnen we samen met partners écht investeren in vernieuwende, duurzame technieken. Bovendien kunnen we op deze manier een versnelling op gang brengen. Daarnaast kunnen werknemers die voor onze partners werken voor een langere periode rekenen op werk. Tot slot, door een langdurige samenwerking aan te gaan, ontstaat er meer ruimte om te investeren in betere dienstverlening richting onze bewoners.
Vraaggestuurd onderhoud, duurzaam en bewonersgericht
Deze verbeterde dienstverlening komt ook tot uiting in steeds meer vraaggestuurd werken. Sinds 2024 passen we dat toe voor het binnenonderhoud. Bewoners krijgen meer keuzevrijheid, en we voorkomen onnodige vervanging van onderdelen die nog voldoen en gewaardeerd worden. We informeren onze bewoners over circulaire en duurzame materiaalkeuzes en stimuleren hen om mee te groeien in de nieuwe duurzame standaard.
Woonst 2.0 – versnellen én verduurzamen
WoonST is in de eerste plaats een manier om de bouw van woningen te versnellen, maar het is ook een stimulans voor de markt om te innoveren in duurzame bouwtechnieken en - concepten. In dit samenwerkingsverband is Woonpartners kartrekker. In 2024 gaven 13 corporaties en 9 gemeenten met de aanbesteding van WoonST 2.0 een vervolg op het succes van WoonST 1.0. Waar de eerste editie zich richtte op gestandaardiseerde sociale huurwoningen tegen lagere bouwkosten, gaat WoonST 2.0 een stap verder:
Er zijn meer woningen ingekocht
Er zijn meer woningtypes ontwikkeld
En er zijn hogere duurzaamheidseisen gesteld
We willen bijdragen aan het versnellen van de bouw, we doen wat we kunnen, maar we hebben elkaar wel nodig. De samenwerking in WoonST heeft iets in beweging gezet.
In plaats van het Bouwbesluit als uitgangspunt, hanteert WoonST 2.0 de principes van Het Nieuwe Normaal: een ambitieuze standaard voor duurzaam en circulair bouwen die verder gaat dan de wettelijke minimumeisen. Alle basiswoningen moesten aan deze verhoogde eisen voldoen.
Daarbovenop vroegen we bouwpartners om voor €15.000 per woning een nóg duurzamere variant te ontwikkelen, de variant met Verkleinde Milieu Impact (VMI). Dit resulteerde in woningen met een volledig houten, biobased casco. De definitieve verhouding tussen deze duurzame variant en de reguliere woningen wordt nog vastgesteld.
Nieuwe samenwerkingen
Bij nieuwe samenwerkingen is duurzaamheid een selectiecriterium. Hoewel we dit in 2024 nog niet verplicht stelden, beoordelen we partners wel op hun PSO-trede en MVO-beleid (People, Planet, Profit). We kiezen hiervoor omdat we willen voorleven wat we van leveranciers vragen. Als maatschappelijke organisatie voelen we ook de verantwoordelijkheid om het voortouw te nemen in sociaal ondernemen.
CO2 reductie en energieprestaties
CO2 reductie resultaten
Eind 2024 was de CO2-uitstoot van onze totale woningvoorraad 18,5 miljoen kilo per jaar, halverwege het jaar was dat 18,8 miljoen kilo per jaar. Hoewel we in 2024 niet vanaf het begin systematisch de CO2-reductie per complex hebben bijgehouden, hebben we wel inzicht in de gemiddelde reductie per woning: 2.400 kilo. We hanteren nu per woning nog een gemiddelde CO2-uitstoot van 1.000 kg per jaar na renovatie. De CO2-reductie van woningen aan het Adelaarplein, een renovatieproject dat afgerond werd in 2024, evenaart nagenoeg dat gemiddelde: de CO2-uitstoot nam af van 3.700 naar 1.100 kilo per jaar.
We blijven zoeken naar nieuwe methodes en technieken om onze duurzaamheidsdoelen te realiseren.
De opgave is om in 2050 volledig CO2 neutraal te zijn. Als tussenstap stellen we onszelf het volgende doel tot 2030: met de verduurzamingstrein willen we bijna 1.900 woningen verduurzamen en daarmee een CO2-reductie van 2 miljoen kilo per jaar bereiken. Maar daarmee zijn we er nog niet. Met nog steeds 16 miljoen kilo CO2-uitstoot per jaar hebben we dan nog extra stappen te zetten. Zelfs met de voortvarende aanpak, is een compleet energieneutrale woning nog niet voorhanden. Er is een aantal factoren die we zelf in de hand hebben, maar we zijn voor een deel ook afhankelijk van externe factoren. We blijven zoeken naar nieuwe methodes en technieken om onze duurzaamheidsdoelen te realiseren.
Meerjarenonderhoudsplanning voor energiebesparing
In 2024 heeft Woonpartners de traditionele onderhoudsplanning, zoals we die kennen in de sector, volledig omgevormd. Waar voorheen de technische levensduur van onderdelen leidend was, nemen we nu het gewenste eindresultaat als uitgangspunt: een volledig energieneutrale woningvoorraad in 2050. Op basis hiervan hebben we een planning gemaakt. Het kan betekenen dat we bij één woning meerdere keer een interventie doen: isoleren, een hybride warmtepomp plaatsen en gasloos maken.
Energielabels
Woonpartners is voortvarend met de energielabels van de woningvoorraad. De sectorbrede norm die stelt dat 50% van de woningen in 2030 een A label of hoger moet hebben, is een paar jaar terug al behaald. Inmiddels heeft al bijna 60% van de woningen een A label of hoger. Het aantal woningen met een E, F of G label is in 2024 fors afgenomen: van 247 naar 180, een daling van 67 woningen. Eind 2024 kwam dit neer op 1,6% van ons totale woningbezit. Eén jaar voor de deadline (eind 2028) hebben we geen woningen met slecht label meer. In 2024 hebben we hier actief naartoe gewerkt door planmatig onderhoud, grootschalige renovatieprojecten en een individuele aanpak bij mutaties (waar nodig als uitzondering toegepast). Met deze aanpak verlagen we niet alleen vroegtijdig de CO2-uitstoot, maar bieden we onze bewoners ook sneller een energiezuinige en comfortabele woning.
EFG labels op woningen in 2024
van
247
naar
180
Zonnepanelen
Sinds 2018 heeft Woonpartners 1963 adressen voorzien van zonnepanelen. Nieuwbouwprojecten zijn in dit getal nog niet eens meegerekend. In 2024 heeft Woonpartners zonnepanelen geplaatst bij in totaal 349 adressen. Ongeveer 300 van deze adressen maakte onderdeel uit van een algemeen zonnepanelenproject, waarbij bewoners zelf kunnen kiezen tussen 4, 6 of 8 panelen. Bewoners investeren niet zelf; ze betalen slechts 2 euro per paneel via de servicekosten. Zonnepanelen plaatsen we vooral op grondgebonden woningen. De andere 49 adressen waren onderdeel van een renovatieproject aan het Adelaarplein/Fazantstraat. Daar zijn 4 zonnepanelen per appartement geplaatst (in totaal 196 panelen). Daarnaast hebben we in 2024 bij de nieuwbouw aan het Lindberghplein 4 zonnepanelen per woning geplaatst, in totaal 160 panelen over 40 woningen. Het komende jaar gaan we door met het vraaggestuurd plaatsen van zonnepanelen op (voornamelijk) grondgebonden woningen.
349 adressen met zonnepanelen
Circulaire economie en materiaalgebruik
Woonpartners loopt voorop in de toepassing van duurzame keukens
Woonpartners pioniert met circulaire keukens
Woonpartners was in 2021 de eerste woningcorporatie die circulaire keukens plaatste. In 2024 hebben we maar liefst 229 Chainable keukens afgenomen. Deze keukens zijn ontworpen met een minimale materiaalbehoefte en een levensduur van meer dan 60 jaar, ruim drie keer langer dan ‘traditionele’ keukens (15-20 jaar). Het ontwerp volgt de ‘R-ladder’ voor circulariteit: hoe hoger op de ladder, hoe meer circulair het product. Volgens de Product Circularity Index (PCI) is de Chainable keuken 88% circulair. Onderdelen zijn modulair en vervangbaar, waarbij materialen volledig worden hergebruikt. Het stalen frame en keukenblad kunnen hierbij behouden blijven. Bovendien worden voor de keukens geen bomen gekapt én per keuken worden 24 bomen aangeplant met lokale partners wereldwijd. Voor de Chainable keukens is een levenscyclusanalyse (LCA) uitgevoerd, waardoor inzicht is in de totale milieu-impact van de keukens gedurende álle levensfasen. In 2024 zijn 162 keukens toegepast bij renovatie en 60 bij vraaggestuurd onderhoud. Vanaf 2025 worden ze ook toegepast bij nieuwbouw. De keukens van Chainable worden pre-fab gemonteerd in samenwerking met sociale werkplaats de Diamant-groep.
Circulaire Keratop badkamers als nieuwe standaard
Ook in badkamers passen we circulaire materialen toe. In 2024 hebben we het gebruik van gerecyclede petflessen (keratop) verder uitgebreid. Dit materiaal werd in 2023 geïntroduceerd en is inmiddels standaard bij renovaties. Een belangrijk voordeel van dit materiaal is dat het bestaande tegelwerk kan blijven zitten: de Keratop-panelen worden er direct overheen geplaatst. Bij de renovatie van appartementen aan het Adelaarplein/Fazantstraat is Keratop toegepast bij 42 badkamers en bij 43 toiletten. Bij nieuwbouw en dagelijks onderhoud gebruiken we vooralsnog ‘traditionele’ materialen.
Renovatie Prontoflats
Eind 2024 is de grootschalige renovatie van 234 appartementen in de Prontoflats gestart. Voor elk materiaal dat we daar gaan toepassen is gekeken of er een circulair alternatief is. We zijn hierin ondersteund door Alba Concepts. Het adviesbureau voert voor- en nametingen uit met de Building Circularity Index (BCI)-tool om onze vooruitgang op circulariteit meetbaar te maken.
We passen diverse circulaire materialen toe zoals:
HR++ isolatieglas (gemaakt van gerecycled glas, zie hieronder)
Biobased EPS-parels (een volledig organisch alternatief voor isolatiekorreltjes)
Extra dikke dakisolatie met Rc-waarde 8,0,
Lichtgewicht minerale gevelstrips (90% uit minerale bestanddelen) als alternatief voor traditionele bakstenen.
Naast het circulaire basisplan hebben we in de aanbesteding aannemers uitgedaagd om met circulaire planopties te komen, om zo onze duurzaamheidsvisie in de markt te versterken.
De renovatie van de Prontoflats omvat de vervanging van voor- en achtergevels, keukens, badkamers en plaatsing van zonnepanelen en warmte terugwin-installaties.
Pilotproject Circulair glas
Een kleiner innovatief pilotproject waar Woonpartners in 2024 bij betrokken was, is de toepassing van circulair glas bij de renovatie van 4 woningen. De methode bestaat uit het demonteren van bestaand glas, waarbij de verschillende componenten worden gescheiden. Van alle glasruiten die uit gebouwen worden verwijderd (het ‘oogsten’) wordt ongeveer 30% geselecteerd en meegenomen voor mogelijke recycling. Van dat geselecteerde deel blijkt vervolgens 70% geschikt te zijn voor hergebruik in nieuwe isolatieglas-toepassingen. De pilot waar Woonpartners aan deelnam, is onderdeel van een groter initiatief om circulair glas in de woningsector te implementeren.
Voorbereidingen duurzaam materiaalgebruik en hergebruik
In 2024 hebben we ook de nodige voorbereidingen getroffen om vanaf 2025 nóg meer in te zetten op duurzaam materiaalgebruik en hergebruik. In 2024 zijn we gestart met:
Het initiatief ‘Van Land naar Pand’, onderdeel van het landelijke transitieprogramma Building Balance. Hierin verbouwen boeren uit de Peel gewassen voor isolatie- en plaatmateriaal. Samen met 12 andere corporaties in de Metropool Regio Eindhoven hebben we toegezegd vanaf 2024 stapsgewijs over te stappen op het gebruik van biogrondstoffen voor renovatie- en verduurzamingsmaatregelen.
De voorbereidingen voor het hergebruiken van ketels. Samen met andere corporaties in de regio, gaan we ons gezamenlijk inzetten om volledig circulaire installaties toe te gaan passen.
Voorbereidingen voor het grootschalige nieuwbouwproject Ensemble, waarbij we volledig circulair en bio-based gaan bouwen.
